Ánh sáng mặt trời làm decal dán kính, dán xe ô tô hư hỏng như thế nào?

Một vài hiểu biết về decal dán kính và dán decal xe ô tô

Ánh sáng mặt trời là một trong những nguyên nhân chính làm decal dán kính và decal dán xe ô tô xuống cấp theo thời gian. Quá trình hư hỏng xảy ra theo nhiều cách khác nhau. 

Người viết bài viết này là cựu sinh viên khoa hóa học, ngành công nghệ in K45. Bản thân có trên 20 năm kinh nghiệm làm trong lĩnh vực in quảng cáo, trực tiếp điều khiển, sửa chữa các dòng máy in Infinity, Phateon, Roland Hifi, Alpha, Xkeda... 15 năm quản lý đội nhóm in và dán decal xe, dán decal kính... Ngoài chia sẻ kinh nghiệm, người viết còn sử dụng các dẫn chứng bằng hình ảnh để chứng minh các nội dung mình truyền đạt. 

Hy vọng là bài viết dưới dây giúp bạn có cái nhìn khoa học về mực in, về ánh nắng mùa hè, về các loại decal, nguyên nhân xảy ra các hư hỏng và các giải pháp để chống lại nó.

1. Bản chất của các loại decal dán kính và dán xe ô tô

Ở đây chúng tôi nói về hai loại chính là decal mờ và decal ô tô

a. Decal dán kính mờ

Decal kính mờ là các loại decal mờ hay dán lên kính văn phòng công ty, cửa ra vào hoặc các showroom. Cấu tạo của decal mờ gồm ba lớp vật liệu chính:

Lớp màng nhựa mờ: Thường được làm từ polyvinyl clorua (PVC), polyester (PET) hoặc ethylene vinyl acetate (EVA) có độ dày khoảng 0.07-0.08mm.

Lớp keo dính: Được cấu tạo từ acrylic nhạy áp, không chứa dung môi. 

Lớp giấy lót: Giấy kraft phủ silicone để dễ dàng bóc ra. 

b. Dán decal xe ô tô

Là loại decal có màu trắng, có đặc tính co dãn tốt, có thể in ấn dễ dàng chuyên dùng để dán xe ô tô hoặc dán tấm quảng cáo lên kính. Nó còn có tên gọi là decal PVC. Cấu tạo của decal ô tô gồm ba lớp vật liệu chính:

Lớp màng nhựa mờ: Thường được làm từ polyvinyl clorua (PVC)có độ dày khoảng 0.07-0.08mm.

Lớp keo dính: Được cấu tạo từ acrylic nhạy áp, không chứa dung môi. 

Lớp giấy lót: Giấy kraft phủ silicone để dễ dàng bóc ra. 

Các hư hỏng gây ra do ánh sáng mặt trời đối với decal dán.

Hư hỏng số 1. Decal dán kính, dán xe ô tô bị bạc màu

Đây là thứ đáng ngại nhất của decal, nó ảnh hưởng trực tiếp tới hình ảnh in ấn, làm giảm hiệu quả truyền tải thông điệp quảng cáo, thay đổi các ý đồ thiết kế, hạ thấp giá trị thương hiệu.

Tia cực tím (UV) phá vỡ các liên kết hóa học trong mực in khiến mực in bị giảm cường độ màu, tổng thể bản in decal bị nhạt màu. Màu đỏ, vàng, cam dễ bị phai màu hơn các màu khác. Màu sắc có thể bắt đầu bạc màu sau 1 năm tại vị trí nắng chiếu trực tiếp, dòng mực Eco thân thiện với sức khỏe con người thường có xu hướng bạc màu nhanh hơn.

Để khắc phục điều này chúng ta có thể cán màng cho bản in để bảo vệ mực, ngoài ra có thể sử dụng mực in UV, là mực có xu hướng bền màu hơn, chỉ có thể bắt đầu bạc màu sau 4 năm ở ngoài nắng chiếu trực tiếp.

Hư hỏng số 2: Co ngót decal, điều mà không phải ai cũng biết

Co ngót decal là hiện tượng decal, màng cán mờ tự động bị hụt kích thước so với ban đầu, hiện tượng nàythường xảy ra ở vị trí có nắng chiếu trực tiếp vào kính, xe ô tô để ngoài trời, hoặc vị trí tập trung nhiều nhiệt độ như gần bếp hay cục nóng điều hòa. Co ngót decal chỉ phát hiện ra ở vị trí dán nối decal, ở viền mép đề can và xảy ra sau 2 đến 3 tháng ở ngoài trời.

Co ngót decal không phải là hiện tượng thường gặp cho nên các công ty dán quảng cáo decal kính thường lúng túng trong việc xác định lỗi đến từ đâu. Bằng kinh nghiệm dán các loại decal trong, siêu trong, decal mờ, decal in UV, decal PVC, decal PP ngoài trời dán kính trong thời gian từ 2010 đến năm nay là 2026, https://lambienquangcaohn.net/ có thể kết luận sơ bộ như sau:

a. Giải thích cơ chế xảy ra hư hỏng: 

Trong quá trình sản xuất, các màng nhựa này được kéo giãn dưới nhiệt độ cao để tạo thành một tấm mỏng, phẳng. Quá trình này buộc các chuỗi phân tử rơi vào trạng thái kéo dãn không tự nhiên, và trạng thái này được cố định bằng cách làm nguội nhanh. Khi decal dán kính, dán xe ô tô tiếp xúc với nhiệt độ từ ánh nắng mùa hè sẽ khiến các phân tử có xu hướng trả về trạng thái ban đầu. Nhiệt độ cao làm mềm chất kết dính bên dưới dẫn tới decal dán kính, dán xe mất khả năng bám dính, nó không còn chịu được sức căng của màng vinyl đang co lại nữa.

b. Các loại decal có thể hư hỏng

Decal cát mờ xảy ra gần như 100% tại vị trí có nắng. Hiện tượng này không xảy ra với decal PP. Còn decal PVC có thể bị ở một xác suất nhỏ (Chúng tôi nghi ngờ decal kém chất lượng nhập từ Trung Quốc, bởi trong quá trình dán lên xe ô tô của mình, chúng tôi đã gặp khoảng 1% số sản phẩm dán decal bị gặp vấn đề về co ngót đề can)

Hư hỏng số 3: Decal bị di chuyển nhẹ xuống dưới, theo chiều trọng lực

Decal mờ dán kính ở vị trí nắng chiếu trực tiếp có xu hướng bị lệch xuống dưới sau một mùa hè. Điều này không có gì lạ đâu vì lúc đó keo dán của decal mềm ra, nó tự chảy xuống chậm rãi như một chất lỏng. Sau một mùa hè thì nó có thể dịch chuyển xuống dưới một khoảng cách tầm 2mm.

Hư hỏng số 4: Cũng khá nghiêm trọng, đó là bong mép decal (quăn mép)

Decal sau khi dán có thể bị quăn mép điều này xảy ra thường xuyên ở vị trí có mực đậm in ra sát lề của tấm decal, kết hợp với việc nắng chiếu trực tiếp vào bản in decal đó khiến cho lỗi quăn mép xảy ra. Điều đáng tiếc ở đây là nó không xảy ra ngay lập tức mà nó lại xảy ra sau một thời gian dài chiếu nắng. Hiện tượng này xảy ra ở các loại decal dán kính, dán xe như decal ô tô, decal in UV, decal siêu trong...

a. Giải thích cơ chế xảy ra hư hỏng: 

Mép decal là nơi có các ngón tay chạm vào để làm thao tác dán, chạm ngón tay vào mặt dán ở phần mép khiến decal tại đây có thể bị giảm độ dính, điều này thúc đẩy quá trình quăn mép trở nên dễ dàng

Mực in được phủ lớp đen đậm thường có chứa nhiều dung môi bên trong, dung môi của mực bay hơi hết sẽ khiến mực co lại và kéo decal quăn ngược mép lên. Mực in UV sau khi bị biến đổi hóa học bởi tia UV cũng tạo ra một lớp mực có tính co ngót so với lớp decal nên nó dễ bị quăn mép. 

Hư hỏng thứ "n": Những thứ không quá quan trọng.

Ngoài ra có các hư hỏng khác đối với decal dán kính, decal dán xe ô tô và thực sự các hư hỏng này không quá nghiêm trọng hoặc không quá nhiều ý nghĩa vì nó đến sau các quá trình hư hỏng khác, ví dụ như sự bạc màu bản in.

a. Keo bị suy giảm hoặc biến tính

Tia UV và nhiệt độ cao làm keo bị nóng, bị chảy keo và có thể xuất hiện hiện tượng bong mép hoặc dịch chuyển nhẹ tấm decal như đã nói ở trên.

Đối với decal để quá lâu ngoài trời (5–10 năm tùy chất lượng), lớp keo có thể bị biến tính, dung môi keo bay hơi hết, lớp keo bị nhựa hóa, đông cứng mất tính chất dính, khi bóc ra sẽ để lại nhiều mảng cứng bám trên kính hoặc thân xe. Một số trường hợp keo bám quá chặt khiến việc vệ sinh rất tốn công.

b. Lão hóa màng nhựa decal

Nếu ở Hà Nội nhiệt độ thời tiết là 36-38 độ thì nhiệt độ bề mặt xe ô tô, bề mặt kính cửa dưới nắng có thể lên tới 60 - 80°C. Nhiệt độ làm lớp nhựa PVC mất dần chất hóa dẻo, trở nên cứng và giòn. Decal dễ nứt, rạn chân chim hoặc vỡ vụn khi bóc ra. Quá trình này thực ra không đáng ngại vì mực in bị bạc màu trước rồi mới đến cái hư hỏng này.

Dán kính mờ, dán decal xe ô tô phải làm gì để chống lại ánh sáng mặt trời?

1. Hãy tránh tia UV bằng mọi cách

Đối với phần kính của hướng Đông, Tây về mùa hè bạn có thể trồng cây dùng ô che nắng mái hiên di động để che chắn cho đỡ nóng và cũng là cách để giảm thiểu tác hại của tia UV với decal và lớp mực in của nó

Hãy đỗ xe ô tô dưới bóng râm của cây, đỗ xe dưới mái che, vừa bảo vệ decal vừa bảo vệ nội thất xe ô tô của bạn.

2. Nếu không thể tránh được thì hãy nhớ tới các sản phẩm đặc thù sau

Hãy sử dụng phương pháp in UV để tăng độ bền màu cho decal dán kính, dán xe ô tô của bạn. Phương pháp này giúp bản in của bạn bền tới hơn 4 năm

Nếu phải in màu đậm và dán kính và dán xe ô tô, hãy sử dụng các dòng decal khá phổ biến tại Hà Nội của những hãng như 3M, Avery Dennison vì chúng được trang bị lớp phủ chống UV và chống co dãn decal, cách này giúp decal của bạn để ngoài trời nắng mà không hề hấn gì, tuy nhiên nhược điểm của phương án này là giá thành cao gấp 2 đến 3 lần.